Dzień buraka

1100px x 733px – Projekt bez tytułu — kopia (29)

Bez nich nie byłoby rubinowej zupy – przygotowywanej w szczególności na Wigilię w towarzystwie uszek, którą uwielbiają Polacy. 24 listopada swoje święto obchodzi… nie barszcz, ale burak. Warzywo jest obecnie nieco niedoceniane, a jego nazwa służy często do określeń nielubianych przez nas osób. Burak, choć jest niepozorny, zasługuje jednak na więcej sympatii. Tym bardziej, że ma bardzo pozytywny wpływ na cały organizm, m. in. na układ krwionośny, nerwowy, pokarmowy, odpornościowy czy hormonalny.

Buraki cukrowe uprawiane były początkowo jako warzywa ogrodowe oraz na paszę dla zwierząt. Co ciekawe, cukier został wyprodukowany eksperymentalnie z buraków w Niemczech w 1747 roku, a pierwsza fabryka przetwarzająca buraki cukrowe była wybudowana w Konarach na Dolnym Śląsku w 1799. Pierwsza kampania cukrowa w marcu 1802 roku.

Napoleon zainteresował się uprawą buraków cukrowych w 1804 roku, kiedy Brytyjczycy zablokowali dostawy cukru do Imperium Francuskiego z zachodnich Indii. Wybudowano wtedy we Francji czterdzieści fabryk do przetwarzania buraków cukrowych. Przemysł ten tymczasowo upadł po upadku Napoleona, jednak sytuacja poprawiła się w 1840. Wtedy produkcja cukru z buraków gwałtownie wzrosła w całej Europie.

Historia uprawy buraka cukrowego na ziemiach polskich ma ponad dwustuletnią tradycję. Została zapoczątkowana w 1802 roku. Już wówczas, ze względu na powszechnie znane wysokie wymagania glebowe buraka, pod jego uprawę przeznaczano najlepsze stanowiska, na których stosowano nawożenie organiczne. Pierwsza odnotowana plantacja, została założona w roku 1820, w majątku Polaka Józefa hr. Mycielskiego, w miejscowości Gałowo, na terenie Wielkopolski. Po niedługim czasie buraki uprawiano już nie tylko na terenie Wielkopolski i Śląska, ale również na terenach będących pod zaborami: rosyjskim, austriackim i na Pomorzu. W tym czasie, uprawa buraka koncentrowała się przede wszystkim w dużych majątkach.

Znaczny wpływ na dalszy rozwój uprawy buraka miał gen. Dezydery Chłapowski, który w swoim majątku w Turwi, wprowadził w miejsce pługów drewnianych pługi metalowe. Jest on autorem traktatu "O rolnictwie", w którym opisał zasady dobrej praktyki rolniczej.                    

Pojawienie się pługa parowego oraz "ciągówki" (tak wówczas nazywano traktor), umożliwiło staranne wykonanie orki na większą głębokość. Na wzrost wydajności buraka duży wpływ miało wprowadzenie pod koniec XIX wieku nawożenia mineralnego opartego przede wszystkim na saletrze chilijskiej i soli potasowej.

W okresie międzywojennym, uprawa buraka koncentrowała się w południowo-wschodniej części kraju oraz w pasie centralnym. W latach 1937-1938 burak uprawiano w około 40 tys. gospodarstw, a średnia powierzchnia plantacji wynosiła 3,7 ha.

Jak wynika ze znalezionych zapisków, barszcz i buraki jadano już w średniowieczu. Zarówno zupa, jak i buraki, były podawane jednak w innej formie niż obecnie. W średniowiecznej Polsce znana była tylko liściasta odmiana buraka. W formie bulw, sprowadzono go natomiast z Włoch dopiero w epoce renesansu. Pieczono je albo dodawano do kiszonej kapusty w celu nadania różowej barwy.

Maria Sikorska
zywnosc.com.pl
© Materiał chroniony prawem autorskim –  regulamin